Euro 7 od listopada 2026. Dobór oleju silnikowego będzie miał jeszcze większe znaczenie

Od 29 listopada 2026 roku przepisy Euro 7 zaczną obowiązywać dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych. Nowe regulacje zwiększają nacisk na trwałość układów odpowiedzialnych za emisję oraz długoterminową sprawność pojazdu. MANNOL wskazuje, że wraz z tymi zmianami rośnie znaczenie odpowiednio dobranych olejów silnikowych, spełniających właściwe normy ACEA, API i ILSAC oraz wymagania producentów pojazdów.

MANNOL zwraca uwagę, że nowe europejskie przepisy dotyczące emisji będą stawiać coraz większe wymagania w zakresie długoterminowej sprawności silników oraz układów oczyszczania spalin. W związku z tym współczesne klasy jakościowe ACEA i API zyskują coraz większe znaczenie przy określaniu wymagań technicznych i doborze odpowiednich olejów silnikowych.

Euro 7: kontrola emisji przez dłuższy okres eksploatacji pojazdu

29 listopada 2026 roku obowiązkowe stosowanie rozporządzenia Euro 7 (UE) 2024/1257 dla nowych typów pojazdów kategorii M1 i N1 rozpocznie kolejny etap rozwoju europejskich regulacji dotyczących emisji.

Dotychczasowe limity emisji spalin Euro 6 dla samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych pozostaną w dużej mierze niezmienione. Euro 7 wprowadza jednak dodatkowe wymagania, szczególnie w zakresie emisji cząstek stałych, trwałości emisyjnej oraz oceny kolejnych elementów pojazdu.

Z perspektywy branży środków smarnych najważniejszym zagadnieniem nie jest więc wprowadzenie całkowicie nowego zestawu limitów emisji spalin, lecz długoterminowa niezawodność współczesnych silników i układów oczyszczania spalin.

Parametry emisyjne silnika spalinowego zależą bowiem nie tylko od jego konstrukcji, lecz także od tego, jak niezawodnie jego poszczególne komponenty działają przez cały okres eksploatacji.

Euro 7 rozszerza zakres regulacji dotyczących emisji pojazdów. Oprócz emisji spalin nowe przepisy obejmują również emisję cząstek pochodzących z układów hamulcowych oraz po raz pierwszy wprowadzają minimalne wymagania dotyczące trwałości akumulatorów trakcyjnych.

Przy pomiarze emisji cząstek stałych ze spalin szczególny nacisk położono na wykrywanie mniejszych cząstek, o średnicy nawet 10 nanometrów.

Jednocześnie większą uwagę poświęcono długoterminowej trwałości układów związanych z emisją. Dla samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych podstawowy okres eksploatacji będzie wynosił osiem lat lub 160 tys. km, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Rozporządzenie określa również dodatkowe wymagania obowiązujące po przekroczeniu tych wartości, w wydłużonym okresie eksploatacji pojazdu.

Zmiany te zwiększają znaczenie utrzymania niezawodnej pracy silnika w długim okresie. Zużycie podzespołów, zużycie oleju, powstawanie osadów oraz starzenie się elementów układu oczyszczania spalin mogą wpływać na emisję pojazdu przez cały okres jego użytkowania.

Wyzwaniem technicznym staje się więc nie tylko wykazanie niskiej emisji podczas homologacji typu, lecz także zapewnienie niezawodnego działania układów związanych z emisją w różnych warunkach eksploatacji i przez długi czas.

ACEA, API i ILSAC: wymagania dla współczesnych olejów silnikowych

Euro 7 nie narzuca konkretnych specyfikacji olejów silnikowych. Wymagania dotyczące odpowiedniego środka smarnego nadal zależą od konstrukcji silnika, specyfikacji producenta pojazdu oraz uznanych norm jakościowych, takich jak ACEA, API i ILSAC.

Kategorie ACEA C są szczególnie istotne dla nowoczesnych europejskich silników benzynowych i Diesla wyposażonych w układy oczyszczania spalin. Określają one m.in. wymagania dotyczące składu chemicznego, lepkości w wysokiej temperaturze oraz właściwości użytkowych środków smarnych.

Jednym z kluczowych czynników jest ograniczona zawartość popiołu siarczanowego, fosforu i siarki, określanych wspólnym mianem SAPS.

Substancje te są częściowo związane z wydajnymi pakietami dodatków. W zależności od formulacji oleju oraz ilości środka smarnego trafiającego do układu wydechowego mogą jednak przyczyniać się do gromadzenia popiołu w filtrach cząstek stałych lub pogarszać działanie katalizatorów.

Dlatego środki smarne Low-SAPS i Mid-SAPS odgrywają ważną rolę we współczesnych silnikach i układach oczyszczania spalin.

ACEA C3 jest przeznaczona do zastosowań wymagających lepkości HTHS na poziomie co najmniej 3,5 mPa·s. Kategorie ACEA C5 i C6 pozwalają na stosowanie niższej lepkości HTHS, wynoszącej co najmniej 2,6, ale mniej niż 2,9 mPa·s. Kategoria ACEA C7 rozszerza zakres na szczególnie niskolepkościowe zastosowania SAE 0W-16.

Lepkość HTHS, czyli High Temperature High Shear, opisuje zachowanie oleju w temperaturze 150°C przy dużych siłach ścinających. Jest ważnym parametrem określającym właściwości filmu olejowego oraz straty mechaniczne wynikające z tarcia wewnątrz silnika.

Niższa lepkość może pomagać ograniczać hydrodynamiczne straty tarcia. Wymaga to jednak konstrukcji silnika przystosowanej do danej klasy lepkości oraz zachowania odpowiedniego poziomu ochrony przed zużyciem.

Amerykańskie normy API SQ i ILSAC GF-7 również stawiają wysokie wymagania współczesnym olejom do silników benzynowych.

Do kluczowych obszarów należą ochrona przed przedwczesnym zapłonem przy niskiej prędkości obrotowej, czyli LSPI, ograniczenie nadmiernego zużycia łańcucha rozrządu, kontrola osadów powstających w wysokich temperaturach oraz poprawa efektywności paliwowej.

Właściwości te mają szczególne znaczenie w przypadku mocno turbodoładowanych, downsizingowych silników benzynowych z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

Układy oczyszczania spalin zwiększają wymagania wobec oleju

Filtry cząstek stałych w silnikach Diesla DPF, filtry GPF stosowane w silnikach benzynowych, katalizatory trójdrożne TWC oraz układy selektywnej redukcji katalitycznej SCR należą do podstawowych elementów współczesnych technologii ograniczania emisji.

Stosowane oleje muszą jednocześnie spełniać szereg wymagań: zapewniać niezawodne smarowanie przy obciążeniach termicznych i mechanicznych, kontrolować powstawanie osadów, zachowywać odporność na utlenianie oraz wykorzystywać pakiet dodatków dostosowany do wymagań układów oczyszczania spalin.

W długim okresie szczególne znaczenie ma gromadzenie się nieorganicznego popiołu w filtrach cząstek stałych. W przeciwieństwie do sadzy popiół ten nie może zostać usunięty podczas normalnej regeneracji filtra.

Znaczenie mają również straty oleju wynikające z jego odparowywania. Niska lotność środka smarnego, mierzona m.in. metodą NOACK, może ograniczać zużycie oleju, a w konsekwencji zmniejszać ilość substancji pochodzących z oleju trafiających do układu wydechowego.

Z perspektywy MANNOL poszczególne właściwości, takie jak lepkość, nie powinny być rozpatrywane oddzielnie. Istotna jest właściwa równowaga pomiędzy technologią oleju bazowego, składem pakietu dodatków, stabilnością termiczną oraz wymaganiami konkretnego silnika.

Euro 7 jako długoterminowy punkt odniesienia dla rozwoju olejów

MANNOL postrzega wprowadzenie Euro 7 jako część szerszej ewolucji technologicznej.

Rosnące wymagania dotyczące trwałości emisyjnej, efektywności energetycznej i długoterminowej niezawodności współczesnych układów napędowych wymagają ciągłego rozwoju formulacji środków smarnych.

Coraz większego znaczenia nabiera zatem pogodzenie kilku celów technicznych: ograniczenia strat tarcia, utrzymania wysokiego poziomu ochrony przed zużyciem, kontroli starzenia się oleju oraz zapewnienia kompatybilności z rozbudowanymi układami oczyszczania spalin.

Dla warsztatów i specjalistycznych sprzedawców motoryzacyjnych prawidłowy dobór produktu staje się coraz ważniejszy. Sama odpowiednia klasa lepkości SAE nie jest wystarczającym kryterium. Decydujące znaczenie mają normy jakościowe i wymagania określone przez producenta pojazdu.

– Z naszej perspektywy Euro 7 nie jest jedynie kolejnym etapem rozwoju przepisów dotyczących emisji, lecz przede wszystkim sygnałem, że współczesne pojazdy będą musiały spełniać coraz bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące długoterminowej trwałości technicznej. Wyzwaniem dla branży środków smarnych jest dalsze ograniczanie strat tarcia, a tym samym zużycia energii, bez pogarszania ochrony przed zużyciem ani działania układów oczyszczania spalin – wyjaśnia Konstantin Gaab, dyrektor zarządzający SCT Vertriebs GmbH, MANNOL Germany.

Nowoczesne normy jakościowe, takie jak ACEA C5, C6 i C7, a także API SQ i ILSAC GF-7, stanowią dla branży istotną podstawę techniczną. Kluczowe będzie przełożenie tych wymagań na wysokowydajne formulacje dopasowane do konkretnych konstrukcji silników.

– Nasze obecne portfolio MANNOL już teraz obejmuje rozwiązania dla wielu współczesnych technologii układów napędowych. Jednocześnie ciągły rozwój naszych środków smarnych traktujemy jako niezbędny, aby sprostać przyszłym wymaganiom producentów pojazdów. Naszym celem nie jest wyłącznie reagowanie na zmiany regulacyjne, lecz także odpowiednio wczesne zrozumienie ich technicznych konsekwencji i uwzględnianie ich w dalszym rozwoju naszego portfolio produktowego – dodaje Konstantin Gaab.