Diagnostyka i wymiana uszkodzonego zaworu EGR. Uniwersalny poradnik.

Istnieje wiele czynników, które mogą spowodować awarię zaworu, ponieważ działa on w trudnych warunkach powodujących naprężenia termiczne i mających bezpośredni wpływ na przepływ spalin. Eksperci marki Nissens przygotowali uniwersalny poradnik, w którym wyjaśniają jak diagnozować awarię i przeprowadzić wymianę uszkodzonego zaworu recyrkulacji spalin.

Ostrzeżenie!

Zawór EGR stanowi integralną część systemu recyrkulacji spalin, a także ma wpływ na pracę silnika i jego proces spalania. Awaria, niewłaściwe działanie lub usunięcie zaworu EGR spowoduje nieprawidłowe działanie silnika. Ponadto awaria tego zaworu może spowodować nieprawidłowe działanie systemu kontroli emisji spalin oraz poważne awarie innych elementów układu, takich jak filtr DPF, katalizator czy turbosprężarka. Należy pamiętać, niewłaściwe działanie układu recyrkulacji spalin będzie mieć poważny wpływ na środowisko.

Montaż zaworu EGR powinien być wykonywany przez mechanika samochodowego – specjalistę! W przypadku niedotrzymania wytycznych instalacji zaworu EGR, zawartych w niniejszej publikacji, reklamacja może zostać odrzucona.

Jest to ogólna instrukcja montażu zaworów EGR. Niektóre specyficzne instrukcje montażu wydane dla danej marki i modelu pojazdu mogą wprowadzać zmiany w tych zaleceniach. Więcej informacji można znaleźć w dokumentacji producenta pojazdu i danych OE.

Objawy uszkodzonego zaworu EGR

Do najbardziej typowych objawów uszkodzonego zaworu EGR należą:

• Włączona lampka ostrzegawcza „check engine”;
• Przestawienie silnika w tryb awaryjny przez ECU;
• Zmniejszona moc silnika;
• Znaczące zmiany w zużyciu paliwa;
• Silnik emituje dźwięk typu gwizd lub stukot;
• Nierówna praca silnika na biegu jałowym;
• Dławienie się i nieregularna praca podczas przyspieszania;
• Przedmuchy spalin do komory silnika.

Zawory EGR znajdują się w komorze silnika, blisko komponentów wytwarzających ciepło. Dlatego zawór ten może się bardzo mocno nagrzać. Dla bezpieczeństwa osoby dokonującej jego wymiany, przed rozpoczęciem procedury diagnostycznej oraz montażu, należy upewnić się, że pojazd ostygł do bezpiecznego, niskiego poziomu temperatury, umożliwiającego prawidłową obsługę.

Możliwe przyczyny uszkodzenia zaworu EGR

Istnieje wiele czynników, które mogą spowodować awarię zaworu, ponieważ działa on w trudnych warunkach powodujących naprężenia termiczne i mających bezpośredni wpływ na przepływ spalin. Poniżej przedstawiono najczęstsze awarie zaworów EGR. Należy skutecznie rozpoznać i wyeliminować ich pierwotne przyczyny..

1. Osadzenie się nagaru wewnątrz zaworu
   Najczęściej występującą awarią zaworu EGR jest jego blokowanie się w pozycji otwartej lub zamkniętej. Dzieje się tak z powodu twardnienia osadzającego się nagaru. Przyczynę zanieczyszczenia należy wyeliminować, a zazwyczaj wynika ona z jednego z dwóch powodów:
   Powód 1: nieprawidłowo przebiegający proces spalania, nieprawidłowa mieszanka paliwowo-powietrzna, nadmierne zasysanie/spalanie oleju przez silnik, przeciążenie silnika, błędy w sterowaniu ECU, w tym problemy z wersją oprogramowania.
   Powód 2: częsta jazdy na krótkich dystansach, zwłaszcza przy niższych temperaturach otoczenia (jesień/zima), kiedy wyższa wilgotność powietrza dolotowego wpływa na wentylację skrzyni korbowej i prowadzi do tworzenia się osadu oraz nagaru.
2. Naprężenie termiczne
   Zbyt wysoka temperatura spalin oraz przegrzanie silnika. Wpływa to na zawór EGR, prowadząc do pękania obudowy lub stapiania się elementów wewnętrznych.
3. Wycieki z układu EGR
   Wycieki z przewodów, węży oraz połączeń układu EGR narażają zawór na działanie w nietypowych warunkach i mogą w krótkim czasie spowodować awarie.

Diagnostyka układu recyrkulacji spalin

Należy przeprowadzić dokładną diagnostykę układu EGR. Zawór EGR nie jest samodzielną częścią i działa w układzie wraz z innymi komponentami. Większość krytycznych usterek zaworu jest spowodowana innymi czynnikami, niż awarie tego komponentu.

Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka EGR pozwala określić, a tym samym wyeliminować pierwotną przyczynę wcześniejszej usterki zaworu. Zapobiega to ponownemu wystąpieniu tej samej usterki po zainstalowaniu nowego zaworu a także jest wymaganym warunkiem gwarancji.

Używając odpowiednich, dedykowanych narzędzi i zalecanych metod, a także przeprowadzając prostą kontrolę wzrokową, należy sprawdzić, czy wszystkie połączenia, kołnierze, przewody oraz węże są wolne od pęknięć, uszkodzeń lub ograniczeń przepływu wewnętrznego.

W ramach diagnostyki układu należy sprawdzić:

• Przewody w układzie wydechowym powiązane z EGR;
• Podłączenie i przewody pompy podciśnienia
• Połączenia elektryczne EGR
• Przyłącze powietrza dla EGR (strony ciśnienia/podciśnienia)
• Połączenia płynu chłodzącego z chłodnicą układu EGR (jeśli występuje).
• Wykonać diagnostykę OBD pojazdu, aby określić awarie związane z układem EGR.

Należy pamiętać, że kody usterek silnika w przypadku konkretnego czujnika lub określonej usterki mogą nie pozwalać na stwierdzenie pierwotnej przyczyny problemu. Usterki często są zapisywane z powodu innego problemu w powiązanym systemie/komponencie, który powoduje, że sprawdzany czujnik/urządzenie wysyła nieprawidłowe sygnały. Ważne jest, aby przed wymianą części dokładnie przeanalizować i rozpoznać prawdziwą przyczynę usterki. Aby znaleźć właściwe rozwiązanie, konieczne jest dokładne przeanalizowanie problemu i skontaktowanie się ze specjalistami od danej marki. Możliwe kody usterek OBD:

• P0401 Układ recyrkulacji spalin – wykryto niewystarczający przepływ
• P0402 Układ recyrkulacji spalin – wykryto nadmierny przepływ
• P0404 Układ recyrkulacji spalin – Usterka sterowania położeniem zaworu EGR bądź wartość poza zakresem.
• P0103 Awaria czujnika MAF – zbyt duża masa powietrza
• P0102 Awaria czujnika MAF – zbyt mała masa powietrza.

Należy sprawdzić inne systemy, komponenty i aspekty, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie układu EGR. Należy zwrócić szczególną uwagę na:

• Problemy z działaniem pompy podciśnienia lub jej podłączeniem/przewodami
• Problemy z systemem wentylacji skrzyni korbowej, w tym z działaniem zaworu PCV oraz niewłaściwą separacją oleju
• Zbyt wysokie tolerancje w wewnętrznych częściach silnika (silniki o dużym przebiegu), powodujące tworzenie się przedmuchów
• Awarie turbosprężarki, a zwłaszcza problemy z łożyskami i uszczelkami, zablokowany przewód powrotny oleju
• Niewłaściwą filtrację oleju silnikowego – zużyty filtr, przekroczenie okresów międzyprzeglądowych
• Stosowanie oleju silnikowego o niewłaściwej/niskiej jakości
• Niewłaściwy poziom oleju, przeważnie zbyt wysoki
• Zużycie uszczelek/podkładek/prowadnic zaworów, co powoduje nadmierne odprowadzenie oleju do wlotu.

Jak wymienić zawór EGR?

Zawór EGR stanowi integralną część systemu recyrkulacji spalin, a także ma wpływ na pracę silnika i jego proces spalania. Awaria, niewłaściwe działanie lub usunięcie zaworu EGR spowoduje nieprawidłowe działanie silnika. Ponadto awaria tego zaworu może spowodować nieprawidłowe działanie systemu kontroli emisji spalin oraz poważne awarie innych elementów układu, takich jak filtr DPF, katalizator czy turbosprężarka. Należy pamiętać, niewłaściwe działanie układu recyrkulacji spalin będzie mieć poważny wpływ na środowisko.

Wymontowanie wadliwego zaworu EGR

Aby prawidłowo wymontować uszkodzony zawór EGR należy:

• Odłączyć akumulator
• Odłączyć wszystkie połączenia elektryczne z zaworem
• Odłączyć przewód wylotowy/powietrza
• Odkręcić śruby mocujące
• Wyjąć zawór oraz zastosowane uszczelki
• Dokładnie wyczyścić wszystkie powierzchnie uszczelek i kołnierze
• Sprawdzić stan przewodów podciśnienia. Nie mogą być pęknięte ani mieć wewnętrznych ograniczeń przepływu. Wymienić w razie potrzeby
• Sprawdzić, czy wtyczka sterowania elektrycznego zaworem jest czysta i czy nie ma na niej żadnych śladów korozji. Wymienić w razie potrzeby.

Zamontowanie nowego zaworu EGR

Aby prawidłowo zamontować nowy zawór EGR należy:

• Zainstalować wszystkie nowe uszczelki (w stosownych przypadkach) na połączeniach zaworu EGR
• Zamontować zawór, używając oryginalnych mocowań/śrub. Podczas dokręcania używać klucza dynamometrycznego
• Więcej informacji na temat momentów dokręcenia można znaleźć w danych technicznych producenta pojazdu.
  Ostrzeżenie! Nie należy używać żadnego typu klucza udarowego. Może to spowodować nieodwracalne uszkodzenie elementów montażowych zaworu i jego obudowy.
• Podłączyć na miejsce złącza elektryczne
• Podłączyć na miejsce złączki przewodów podciśnieniowych
• Podłączyć z powrotem akumulator
• Zresetować ECU / sprawdzić wersję oprogramowania za pomocą przyrządu diagnostycznego OBD
• W przypadku niektórych modeli pojazdów może być konieczne zresetowanie jednostki sterującej w celu usunięcia zapisanych kodów usterek związanych z poprzednią awarią EGR. Ponadto zaleca się sprawdzanie wersji oprogramowania ECU poprzez zastosowanie dowolnego zaworu EGR sterowanego elektrycznie.
• W niektórych przypadkach, po zamontowaniu nowego elektrycznego zaworu EGR, nowa część może nie zostać prawidłowo wykryta przez centralkę sterującą, co sprawi, iż zawór nie będzie działał. Może to doprowadzić do pojawienia się kolejnych usterek OBD dotyczących EGR. Konieczne będzie wówczas wgranie mapy nowego zaworu. Nowoczesne centralki sterujące wykorzystają tzw. adaptacyjne moduły pamięci z mapowaniem. Jest to proces adaptacji, w ramach którego ECU musi pozyskać instrukcje sterowania danym komponentem. Mapowanie można wykonać za pomocą testera ECU/przyrządu diagnostycznego OBD. Aby uzyskać szczegółowe informacje dotyczące mapowania, należy zapoznać się z instrukcją obsługi lub dokumentacją techniczną pojazdu.

Sprawdzenie działania nowego zaworu

Po zakończonym montażu zaleca się wykonanie testu pozwalającego na weryfikację skuteczności naprawy. Aby upewnić się, że nowy zawór działa prawidłowo należy:

• Sprawdzić działanie silnika. Uruchomić silnik. Pozostawić go na biegu jałowym i rozgrzać do normalnej temperatury roboczej – około 90°C.
• Zwrócić uwagę na pracę silnika. Na biegu jałowym powinien działać bezproblemowo i równomiernie. Sprawdzić, czy nie występują jakiekolwiek przedmuchy powietrza, spalin lub wycieki płynu chłodzącego (w przypadku zaworów chłodzonych wodą). W przypadku zauważenia tego typu problemów, należy je natychmiast wyeliminować.
• Ostateczna diagnostyka OBD. Ponownie wykonać kontrolę OBD pod kątem usterek związanych z układem EGR. W miarę możliwości zbadać emisję spalin.
• Test drogowy. Na koniec wykonać próbę drogową pojazdem i sprawdzić, czy silnik pracuje poprawnie oraz płynnie we wszystkich zakresach obrotów i generuje odpowiednią moc.