Czym jest nowa ekonomia mobilności? Fundacja Horyzont Mobilności publikuje ważny raport.

Raport Fundacji Horyzont Mobilności wskazuje na fundamentalną zmianę modelu posiadania pojazdów, gdzie samochód elektryczny zaczyna tracić na wartości w tempie typowym dla elektroniki użytkowej. W Europie deprecjacja aut typu BEV po trzech latach sięga bardzo wysokich pułapów, co wymusza przejście od tradycyjnej własności w stronę subskrypcji i usług typu Vehicle as a Service. Z jakimi wyzwaniami wiąże się ten proces dla polskiej branży warsztatowej?

Punktem wyjścia raportu „Nowa Ekonomia Mobilności. Jak samochód staje się usługą technologiczną” jest zjawisko pozornie techniczne i szybka deprecjacja pojazdów elektrycznych. W Europie trzyletnia deprecjacja samochodów elektrycznych (BEV) wynosi 38–42 procent, na rynku amerykańskim pięcioletnia sięga 49 procent. Hybrydy radzą sobie wyraźnie lepiej, co dowodzi, że problemem nie jest sama elektryfikacja, lecz tempo dezaktualizacji technologii. Pojazd elektryczny dezaktualizuje się generacyjnie, podobnie jak smartfon, którego producent kończy cykl aktualizacji.

– Samochód, który starzeje się jak elektronika, wymaga od użytkownika akceptacji nowej logiki. Nie kupuje się już pojazdu na lata, lecz dostęp do aktualnej technologii mobilności na określony czas. – mówi Alfred Franke, prezes Fundacji Horyzont Mobilności.

Kluczowe wnioski raportu

Ryzyko deprecjacji koncentruje się w sektorze finansowym. Modele wartości rezydualnej, na których przez dekady opierały się banki i firmy leasingowe, są strukturalnie błędne w odniesieniu do kolejnych generacji architektur 800V i baterii stałoprądowych. Ryzyko nie dotyczy przyszłości, a dotyczy portfeli umów podpisanych dziś.

Modele dostępu rosną szybciej niż oczekiwano. Globalny rynek subskrypcji samochodów wzrośnie z 5,4 mld USD w 2024 r. do 23,8 mld USD w 2033 r. Szerszy segment Vehicle as a Service również wzrośnie z 10,5 mld USD do 77 mld USD do 2034 r. W Europie Zachodniej modele dostępu obejmują już 20–30 procent nowych rejestracji.

Autonomia jest ekonomiczną odpowiedzią na deprecjację, nie technologią przyszłości. Waymo zrealizowało w 2025 r. 15 mln przejazdów, obsługując 400 tys. płatnych kursów tygodniowo w 10 miastach USA przy zaledwie 70 agentach zdalnej pomocy dla floty ponad 3000 pojazdów.

Polska stoi w punkcie zwrotnym. W 2025 r. zarejestrowano ponad 43 tys. nowych pojazdów elektrycznych (BEV). To wzrost o ponad 160 procent rok do roku. W Warszawie działa 328 publicznie dostępnych stacji ładowania, przy nie więcej niż 250 stacjach benzynowych.

Najbardziej zagrożeni są dystrybutorzy i niezależne warsztaty. W Polsce funkcjonuje ponad 25 tys. niezależnych warsztatów, w większości mikroprzedsiębiorstw. Koszt wyposażenia warsztatu do pełnej obsługi pojazdów elektrycznych to 30–80 tys. euro. Dostęp do danych diagnostycznych staje się nowym mechanizmem wykluczenia z rynku, a w ocenie autorów raportu poważniejszym wyzwaniem dla niezależnego aftermarketu niż sama elektryfikacja.

Dostęp do raportu

Pełna wersja raportu w polsko-angielskiej wersji językowej dostępna jest do pobrania poniżej oraz na stronie fhm.org.pl.

POBIERZ RAPORT

– Najważniejszą funkcją tego raportu nie jest opisanie zmiany. Jest nią postawienie pytań, których polska branża motoryzacyjna do tej pory unikała. Stawką nie jest przetrwanie sektora. Stawką jest jego kształt po 2032 roku i ten kształt w dużej mierze zależy od decyzji, które zapadają teraz. – dodaje Alfred Franke.