Kontrola układu dolotowego kluczowa dla żywotności turbosprężarki

Turbosprężarka pracuje w warunkach, w których najmniejsza anomalia potrafi wywołać poważne konsekwencje. W praktyce o jej trwałości decydują nie tylko parametry pracy, lecz także czystość całego układu dolotowego i wydechowego. Warto więc przyjrzeć się, jak pozornie drobne zanieczyszczenia mogą przerodzić się w awarię o wyjątkowo kosztownych skutkach. Eksperci marki Nissens informują na co należy zwrócić szczególną uwagę.

Turbosprężarka to bardzo zaawansowany i delikatny podzespół. Napędzany spalinami przepływającymi poprzez turbinę, pompuje dodatkowe powietrze do komory spalania silnika, zwiększając jego wydajność i moc.

Turbosprężarka pracuje w skrajnie wymagających i trudnych warunkach: wykonuje do 250 000 obr./min, a temperatura gazów spalinowych sięga 1100°C. Przy takim obciążeniu nieprawidłowe warunki robocze, a w szczególności brud i ciała obce wewnątrz układu, mogą łatwo doprowadzić do uszkodzenia turbosprężarki.

Destrukcyjny czynnik dla turbosprężarek

Obecność ciał obcych wewnątrz działającej turbosprężarki może doprowadzić do jej natychmiastowej i całkowitej awarii. Zwykle uszkodzenie spowodowane przez ciała obce polega na dostaniu się ciała obcego do turbiny, sprężarki lub obudowy łożyska i zaburzeniu obracania się wirników i wału. Uszkodzenia prowadzą do spadku sprawności i wzrostu hałasu z turbosprężarki. W najgorszym wypadku kończy się to całkowitym zniszczeniem turbosprężarki.

W przypadkach poważnego uszkodzenia przez ciała obce elementy wewnętrzne sprężarki potrafią się rozpaść przy dużej prędkości obrotowej, powodując natychmiastowe i nieodwracalne uszkodzenie silnika, układu wydechowego czy intercoolera. W rezultacie silnik może ulec całkowitej awarii, a pojazd nie będzie się nadawał do naprawy.

Jak zapobiegać awariom turbiny?

Zawsze należy sprawdzić, czy układ powietrza jest całkowicie czysty i czy nie znajdują się w nim ciała obce, które mogłyby być przyczyną uszkodzenia turbosprężarki. Ciała obce mogą ominąć filtr powietrza i zostać zassane przez wszelkie pęknięcia lub szczeliny w przewodach pomiędzy obudową filtra powietrza a turbosprężarką, w tym zaworem EGR, kolektorem ssącym czy odmą. Należy sprawdzić, czy przewody powietrza i złącza są w dobrym stanie i czy nie są uszkodzone.

Stosowanie nowych uszczelek zapobiega ryzyku pęknięcia uszczelki i zapewnia doskonałe uszczelnienie.

Ponadto należy wymienić olej, przepłukać przewody olejowe podawcze i powrotne wraz z przyłączami, a także gruntownie sprawdzić pod kątem obecności ciał obcych.

Pamiętaj, aby po awarii turbosprężarki spowodowanej ciałem obcym zawsze skrupulatnie zdemontować i wyczyścić wszystkie podzespoły. W razie wątpliwości należy jeszcze raz sprawdzić cały układ.

W jaki sposób ciała obce dostają się do turbiny?

Ciała obce uszkadzające wirnik sprężarki dostają się tam przez:

• Złej jakości, zużyte i poddawane nieprawidłowej konserwacji filtry w układzie dolotowym przepuszczające cząstki stałe,
• Uszkodzone przewody i złącza umożliwiające dostanie się cząstek stałych do układu dolotowego,
• Fragmenty uszczelek, które dostały się do układu dolotowego,
• Nie usunięte do końca części sprężarki po poprzedniej awarii,
• Ciała obce, takie jak śruby, nakrętki i wkręty, które dostały się do nowej sprężarki na skutek niedbalstwa,
• Nadmierna prędkość obrotowa turbosprężarki prowadząca do rozpadnięcia się wirnika.

Wirnik turbiny może zostać uszkodzony przez:

• Osady z kolektora wydechowego, obudowy turbiny czy elementów silnika, takich jak zawory czy tłoki, mają wpływ na pracę wirnika turbiny i mechanizmu zmiennej geometrii,
• Zanieczyszczenie układu wydechowego przez stwardniałe cząstki spalonego paliwa i oleju, szlam olejowy, cząstki spalonych dodatków i inne przypalone osady z układu wydechowego.

Jakie są oznaki uszkodzenia turbiny ciałami obcymi?

Podejrzewając, że doszło do uszkodzenia przez ciała obce, powinniśmy szukać następujących objawów:

• hałas dochodzący z turbosprężarki podczas jej pracy,
• utrata mocy,
• odłamywanie się łopatek sprężarki lub turbiny,
• wżery wokół króćca dolotowego sprężarki,
• wżery na łopatkach sprężarki.